DÜNYA
Burhanettin Duran : Katar ziyareti ve Körfez’de yeni dengeler
Türkiye-Katar 7. Yüksek Stratejik Komite (YSK) toplantısı için Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın heyetiyle Doha'dayız. İlk altı toplantıda 62 anlaşma ve 6 ortak bildiri imzalanmıştı. Bu YSK toplantısında da 2017 ablukasından itibaren farklı bir zemine oturan Türkiye-Katar stratejik ortaklığı pekiştirilecek. Gündemin Kabil Havalimanı'nın işletilmesinden savunma sanayiindeki işbirliğinin genişletilmesine, 2 milyar dolar olan ticaret hacminin 5 milyar dolara çıkarılmasından Doğu Akdeniz'deki dengelere ve Libya'daki seçimlere kadar çok sayıda konuyla yüklü olması şaşırtıcı olmaz.
ÜÇ GELİŞMENİN ERTESİNDE
Erdoğan'ın Katar ziyareti üç önemli gelişmenin hemen ertesinde gerçekleşiyor. İlki, Türkiye-BAE normalleşmesi. BAE Veliahtı Bin Zayed'in Ankara ziyareti ve Türkiye'de önemli yatırım yapma kararı vermesiyle hızlı bir ivme gösteren ikili ilişkilerde normalleşme. İkincisi, Fransız Cumhurbaşkanı Macron'un üç ülkeyi (Suudi Arabistan, BAE ve Katar) kapsayan Körfez turundan sonrasına denk gelmesi. Seçim dönemine giren Macron, uluslararası diplomaside öne çıkan lider profili sergileme çabasında.
Biden döneminde ABD'nin bölgeden kısmi çekilmesinin oluşturduğu boşluğu gören Macron bu turunda, Suudi Arabistan ile Lübnan arasındaki krizi çözme, BAE'ye yeni silahlar satma ve Katar'a Afganistan'dan Fransızların tahliyesindeki yardımı için teşekkür etme amacındaydı. Abu Dabi'nin 15 milyar doları aşan 80 Rafale uçağı satın alması ve Suudi Arabistan'ın Yemen'deki rolünü eleştiren Lübnan Enformasyon Bakanı'nın istifası, istediklerini aldığını gösteriyor. Gerçi Lübnan'daki ekonomik kriz ve İran etkisi, Macron'un çözebileceği bir sorun gibi görünmüyor. Ayrıca Macron'un, Cemal Kaşıkçı cinayetinden sonra Suudi Veliahtı Bin Selman'ı ziyaret eden ilk Batılı lider olması gözlerden kaçmadı.
BAE'NİN HESAPLARI
Üçüncüsü, BAE Veliahtı'nın kardeşi Tahnun bin Zayed el Nahyan dün Tahran'daydı. 2019'daki tanker krizinden sonra Abu Dabi, ekonomik yatırımlar üzerinden İran'la yakınlaşıyor. BAE, önceki kriz alanlarına agresif müdahale (Yemen ve Libya gibi) tarzını ne ölçüde dönüştürür henüz belli değil, ancak şimdilik bölgedeki normalleşme trendinin en hızlı aktörü durumunda. Bunun kendisine diğer ülkelerin normalleşmesinde avantaj sağlayacağını görüyor. İsrail ile yakınlaşan BAE, Türkiye'den sonra İran'la da ilişkilerini toparlama hamlesinde.
KARMAŞADAN DÜZEN ARAYIŞINA
Körfez'in yeni denklemi hem ilişkileri toparlamayı hem de yeni savunma alımlarını birlikte yükseltiyor. Bölgesel aktörlerin son yıllardaki sert vekil çatışmaları ve rekabetle kan kaybettiği açık. Gerilimleri dondurmaları ve işbirliğine yönelmeleri küresel konjonktürün getirdiği belirsizlikleri ve büyük güç rekabetini daha iyi yönetmelerini sağlar. Ancak yine de bölge hâlâ bir düzenden yoksun ve önemli aktörlerin rakip ilişkilerinin henüz oturmadığı "stratejik karmaşa ve kafa karışıklığı" halinde.
Fransa gibi Avrupa ülkelerinin yeni silah satışları, İran ile Suudi Arabistan arasındaki rekabeti hafifletecek mahiyette olamaz. İran'ın yürütülen nükleer müzakerelerden sonuç alması ya da almaması durumunda bölge ülkelerinin hesapları değişecek. Tahran'ın drone'larının, balistik füzelerinin ve Şii milislerinin Körfez ülkeleri için temsil ettiği tehditleri de hatırlamak gerekli. Körfez'de güvenliğin ve düzenin kurulması için asıl olan, bölge güçlerinin kendi aralarındaki normalleşme arayışını ortak çıkarları bulma yönünde geliştirmesidir. Türkiye'nin istikrar ve entegrasyon aktörü olarak Körfez'e olumlu katkıları olacağı açık.
BAE İLE YAKINLAŞMA KATAR'LA İLİŞKİLERİ ETKİLER Mİ?
Türkiye, tüm Körfez ülkeleriyle ilişkisini geliştirme niyetinde.
yazının devamı
ÜÇ GELİŞMENİN ERTESİNDE
Erdoğan'ın Katar ziyareti üç önemli gelişmenin hemen ertesinde gerçekleşiyor. İlki, Türkiye-BAE normalleşmesi. BAE Veliahtı Bin Zayed'in Ankara ziyareti ve Türkiye'de önemli yatırım yapma kararı vermesiyle hızlı bir ivme gösteren ikili ilişkilerde normalleşme. İkincisi, Fransız Cumhurbaşkanı Macron'un üç ülkeyi (Suudi Arabistan, BAE ve Katar) kapsayan Körfez turundan sonrasına denk gelmesi. Seçim dönemine giren Macron, uluslararası diplomaside öne çıkan lider profili sergileme çabasında.Biden döneminde ABD'nin bölgeden kısmi çekilmesinin oluşturduğu boşluğu gören Macron bu turunda, Suudi Arabistan ile Lübnan arasındaki krizi çözme, BAE'ye yeni silahlar satma ve Katar'a Afganistan'dan Fransızların tahliyesindeki yardımı için teşekkür etme amacındaydı. Abu Dabi'nin 15 milyar doları aşan 80 Rafale uçağı satın alması ve Suudi Arabistan'ın Yemen'deki rolünü eleştiren Lübnan Enformasyon Bakanı'nın istifası, istediklerini aldığını gösteriyor. Gerçi Lübnan'daki ekonomik kriz ve İran etkisi, Macron'un çözebileceği bir sorun gibi görünmüyor. Ayrıca Macron'un, Cemal Kaşıkçı cinayetinden sonra Suudi Veliahtı Bin Selman'ı ziyaret eden ilk Batılı lider olması gözlerden kaçmadı.
BAE'NİN HESAPLARI
Üçüncüsü, BAE Veliahtı'nın kardeşi Tahnun bin Zayed el Nahyan dün Tahran'daydı. 2019'daki tanker krizinden sonra Abu Dabi, ekonomik yatırımlar üzerinden İran'la yakınlaşıyor. BAE, önceki kriz alanlarına agresif müdahale (Yemen ve Libya gibi) tarzını ne ölçüde dönüştürür henüz belli değil, ancak şimdilik bölgedeki normalleşme trendinin en hızlı aktörü durumunda. Bunun kendisine diğer ülkelerin normalleşmesinde avantaj sağlayacağını görüyor. İsrail ile yakınlaşan BAE, Türkiye'den sonra İran'la da ilişkilerini toparlama hamlesinde.KARMAŞADAN DÜZEN ARAYIŞINA
Körfez'in yeni denklemi hem ilişkileri toparlamayı hem de yeni savunma alımlarını birlikte yükseltiyor. Bölgesel aktörlerin son yıllardaki sert vekil çatışmaları ve rekabetle kan kaybettiği açık. Gerilimleri dondurmaları ve işbirliğine yönelmeleri küresel konjonktürün getirdiği belirsizlikleri ve büyük güç rekabetini daha iyi yönetmelerini sağlar. Ancak yine de bölge hâlâ bir düzenden yoksun ve önemli aktörlerin rakip ilişkilerinin henüz oturmadığı "stratejik karmaşa ve kafa karışıklığı" halinde.
Fransa gibi Avrupa ülkelerinin yeni silah satışları, İran ile Suudi Arabistan arasındaki rekabeti hafifletecek mahiyette olamaz. İran'ın yürütülen nükleer müzakerelerden sonuç alması ya da almaması durumunda bölge ülkelerinin hesapları değişecek. Tahran'ın drone'larının, balistik füzelerinin ve Şii milislerinin Körfez ülkeleri için temsil ettiği tehditleri de hatırlamak gerekli. Körfez'de güvenliğin ve düzenin kurulması için asıl olan, bölge güçlerinin kendi aralarındaki normalleşme arayışını ortak çıkarları bulma yönünde geliştirmesidir. Türkiye'nin istikrar ve entegrasyon aktörü olarak Körfez'e olumlu katkıları olacağı açık.
BAE İLE YAKINLAŞMA KATAR'LA İLİŞKİLERİ ETKİLER Mİ?
Türkiye, tüm Körfez ülkeleriyle ilişkisini geliştirme niyetinde.
yazının devamı
Hiç yorum yapılmamış
YAZARIN DİĞER MAKALELERİ
Tümü
BU KATEGORİDEKİ DİĞER MAKALELER
ÖNE ÇIKANLAR
Tümü
Bekir Hazar : Hayaletlerimiz uzayda
4454 kez izlendi
Özay Şendir : Katar’daki ASELSAN şehitlerinin sırrı...
1588 kez izlendi
Nedim Şener : ABD’nin silahlandırdığı 13 bin PKK/SDG’li...
1071 kez izlendi
Bercan Tutar : İran savaşındaki büyük resim: Trans-Haza...
560 kez izlendi
Ahmet Hakan : İlahi anketi
3498 kez izlendi
Yücel Koç : Dünyada Siyonizm’in, Türkiye’de Kemalizm’in...
822 kez izlendi
İbrahim Karagül : Bu son viraj ey insanlık! Küresel fır...
545 kez izlendi
Ferman Karaçam : Karanlığın yeni piyonu Kurişi mi?
3590 kez izlendi
Nedim Şener : Bir MOSSAD ajanı, bir CIA ajanı, bir CHP’...
2572 kez izlendi
Ali Karahasanoğlu : Belçikalı Bakan, Anıtkabir’de niye ...
1280 kez izlendi
İbrahim Karagül : Türkiye İsrail’i vurmalı! Ne o, ürper...
1736 kez izlendi
Nedim Şener : Murat Kapki de itirafçı oldu: İhalelerden...
596 kez izlendi
EN POPÜLER GÜNÜN YAZISI
YAZARLAR
YORUM YAPIN
Yorumlarınız editörlerimiz tarafından okunup onaylandıktan sonra yayına alınacaktır.