GÜNCEL

Nedim Şener : Yine bir devrim yine aynı kafa

Tarih
27 Aralık 2019
İzlenme
Kişi
Yazar
Nedim Şener

29 Ekim 1961’de, yani Cumhuriyet’in ilanının yıldönümünde 27 Mayıs darbesinin başkanı Cemal Gürsel’in katılımı ile tanıtılan hüzünlü hikâyesiyle hatırladığımız sanayileşme rüyasının sembolü.

Türk mühendisler geceli gündüzlü çalışırken, “Türkler otomobil yapamaz” diye başlayan eleştiriler, “900 bin liraya bir otomobil üretiliyor” diye maliyet hesapları haberleriyle devam ediyordu. Devlet Başkanı Cemal Gürsel, TBMM’nin önünde duran otomobilin anahtarını Ulaştırma Bakanı Orhan Mersinli’den aldı ve izleyenlere, “Bir aşağılık duygusuyla bizde otomobil yapılamayacağı iddia edilmişti. Bizde otomobil yapılabilir, işte örneği” diye hitap etti. Ardından TBMM’nin önünde bindiği otomobil 100 metre gittikten sonra durdu. Şoför, Cemal Gürsel’e bakıp “Benzin bitti paşam” dedi. Araçtan inen Gürsel, “Arabayı yaptık Avrupa kafasıyla, benzini ikmal etmedik şark kafasıyla” diyerek o çok bilinen sözünü söyledi.

Peki Devrim neden istop etmişti, yüzde 100 yerli bir otomobil miydi? 1 Kasım 1961 tarihli Milliyet gazetesinde çıkan bir yazı bunları cevaplıyordu. Habere göre öncelikle, proje ve imalat için üç ay gibi kısa bir süre verilmesi birçok eksikliğin oluşmasına yol açtı. Birçok sorunu vardı, marş motorunun sutası koptuğu için itmek gerekiyordu. Aracın manevrası zayıftı, ancak geniş alanda dönebiliyordu. Benzin deposu paslandığı için tıkanıklık yapıyordu.

Haberde Devrim otomobilinin Türkiye’de üretilen parçaları şöyle sıralanıyordu: Karoser, şasi, radyatör, jantlar, döşeme, motor silindiri ve aksamı, rot parçaları, şanzıman, diferansiyel, direksiyon simidi, far ve stop mikaları, tamponlar, panjur, kapı kolu parçaları.

Yine bir devrim yine aynı kafaDevrim’de kullanılan ithal parçalar ise şunlardı: İç ve dış lastikler, ön ve arka cam, saat ve müşirleri, marş motoru, şarj dinamosu, radyo, karbüratör, benzin otomatiği, cam silecekler, tenvirat ampulleri, klakson ve distribütör.

Haber, 60 yıl önce Devrim otomobilinin yerli ve yabancı malzeme ve parçalar kullanılarak imal edildiğini gösteriyor. Milliyet’teki haberde yapılan eleştirilere de cevap verilmişti. Yarım milyona bir otomobil değil, 900 bin TL’ye dört otomobil üretilmişti. Yatırım maliyeti düşüldüğünde her bir araç 60 bin TL’ye üretilmişti. Seri üretime geçilirse fiyatın daha da düşeceği yazıldı. O günkü siyasetçilerin “Seri üretime geçilecek” açıklamaları arkasından Devrim, sessiz sedasız müzeye kaldırıldı. Acele ve eksikliklerine rağmen niyet iyiydi.

yerli oto ile ilgili görsel sonucu" 

Şimdi tam 60 yıl sonra yine yerli otomobilin prototipi tanıtılacak.

Özelliklerini öğreneceğiz ama bu otomobil ile ilgili, “Fabrikası nerede?”, “Yerli otomobil İtalya’dan geldi”, “Farı da varmış, kaportası da varmış” sözlerini görünce aklıma Devrim otomobili, onun için göz nuru döken mühendisler, destek olanlar, projeyi baltalayanlar geldi. Yeni proje ne olur, ne kadarı yerli, tutar mı tutmaz mı bilmiyorum, bildiğim tek şey nesil değişse de kafa değişmiyormuş.

Kendimi Devrim otomobilini baltalayan “aydınımsı”(!) şarlatanların yanına koyacağıma, tüm iyi niyetimle “Yolu açık olsun” diyorum.

‘İŞLEMEYEN OTOMOBİL’, ‘YARIM MİLYONA BİR OTOMOBİL’, ‘BİZ OTOMOBİL YAPMAYA KALKARSAK’

Bu başlıklar bugün tanıtımı yapılacak yerli otomobil ile ilgili değil, tam 60 yıl öncesine, 1961 yılının ekim ayının gazetelerine ait. Sözü edilen otomobilin adı ‘Devrim’. Hani şu Türk mühendisler tarafından Eskişehir’de Devlet Demiryolları atölyelerinde üç ayda tasarlanan ve üretilen, adına film çekilen, kitaplar yazılan otomobil.

yazının devamı

YORUM YAPIN

Yorumlarınız editörlerimiz tarafından okunup onaylandıktan sonra yayına alınacaktır.

YORUMLAR

  • devrim'den bir not

    30 Aralık 2019 00:15
    1 0
    Devrim Eskisehir'den trene yuklenirken etkili ve de yetkili bir zat; -Deposunu bosattiniz mi onun?'' diye sorar. +Hayir efendim sabaha Ankara'da test surusu var, tanitimi yapilacak'' diye cevaplanir soru. -''Deposunu bosaltmadan gitmenize izin vermem, deposunu bosaltin cabuk'' der. Devrim'in deposundaki benzin bosaltilir, tren oyle hareket eder. Ertesi sabah bir yerlerden benzin bulup depoya koyamadan biter Devrim'in hikayesi umutlari.
  • sükru öz

    27 Aralık 2019 09:35
    11 0
    hic kimsenin elinde sihirli deynek yok önemli markaların nasıl ne zorluklarla kuruldugu belgesellerde anlatılıyor.bir yerlerden başlamak lazım önce yüzde ellisi sonrada yüzde yüzü biz vatanını sevenler aynı cizgide mutlaka buluşuruz.
YAZARIN DİĞER MAKALELERİ Tümü
BU KATEGORİDEKİ DİĞER MAKALELER
YAZARLAR
SESLİ MAKALE YAZARLARI

Copyright © 2020 Sesli Makale - Tüm Hakları Saklıdır.

Rta Yazılım

; ;